PRZEWODNIK ŻEGLARSKI - CYKLADY - SANTORINI - NAXOS - DELOS 

Rejs po Cykladach

Wyspy:  Santorini, Naksos, Delos

Cyklady to najpiękniejsze wyspy Grecji. Otoczone są morzami: Egejskim, Kreteńskim i Mirtejskim. Krajobraz wysp jest skalisty i wulkaniczny. Góry mają wysokość około 1000 m.n.p.m. W czwartorzędzie część masywu egejskiego zapadła się. W ten sposób powstał archipelag. Największą wyspą jest Naksos. Milos, Santorini i Kos są pochodzenia wulkanicznego. Całość archipelagu tworzy 220 wysp. Wszystkie zachwycają tarasowymi miasteczkami, pięknymi plażami oraz ruinami starożytnych świątyń.

Cyklady są idealne dla żeglarzy. Infrastruktura wysp jest tak przygotowana by można było bezpiecznie i bez tłoku zakotwiczyć w zatoce. Zazwyczaj port jest połączony siecią komunikacyjną z głównym miastem wyspy. Czasami jest ono tak blisko, że warto wybrać się na piechotę.

Rejs proponujemy zacząć w Atenach. Stąd wypłynąć do malowniczego Santorini, następnie do największej wyspy na Cykladach – Naksos i na koniec zahaczyć o malutkie, ale bogate w zabytki Delos.

Santorini

Zatoka Santorini widziana z pokładu wpływającej do niej żaglówki zapiera dech w piersiach. Wyspę tworzą zatopione częściowo krawędzie krateru wulkanicznego, wokół głębokiej laguny. Laguna ta kiedyś stanowiła centrum wyspy. Około 1650 r.pn.e. wulkan wybuchł i zapadł się. Zniszczył przy tym całą minojską flotę i wywołał serie trzęsień ziemi i zmian pogodowych. Oficjalnie wyspa nazywa się Thira, ale Grecy nazywają ją Santorini. Nazwa wzięła się od świętej Ireny z Salonik, która zmarła na wyspie w 304 roku. Najważniejszym miastem wyspy jest Fira. Zabudowana jest białymi domkami, o beczkowatych sklepieniach, odpornych na trzęsienie ziemi. Mieszkańcom widok miasta przypomina kwitnące złocienie. Na wschód od miasta znajdują się pola uprawne, a bardziej na południe można zobaczyć wzgórza z nagimi skałami.

Starożytna Thira została założona przez Dorów w IX wieku p.n.e. Na południu wyspy, przysypane przez popiół wulkaniczny znajduje się miasto Akrotiri. Podobnie jak w Pompejach trwają tu permanentne prace archeologiczne. W Muzeum Prehistorycznej Thiry w Firze można zobaczy wykopane zbiory ceramiki i fresków. Najlepiej przygotowanym miastem dla turystów jest Fira, ale porządne noclegi można znaleźć również w innych miastach wyspy. Na północy Santorini znajduje się wioska Ia, która jest najczęściej fotografowana ze wszystkich wsi Greckich. Słynie ona z jaskiń mieszkalnych, przekształconych na drogie hotele. Na wschodnim wybrzeżu znajdują się gwarne kurorty Kamari i Perissia. W Perissie można też z powodzeniem rozbić namiot. Plaże pokryte są czarnym żwirem. Bezpośredni z nich można udać się do starożytnej części Thiry. Po drodze mija się klasztor Profitis Ilias, w którym znajduje się muzeum z wystawą narzędzi pracy mnichów. Monaster nie ma stałych godzin otwarcia, ale jeśli dobrze się trafi można zostać ugoszczonym i poczęstowanym winem i likierem wyrabianym przez zakonników.

Naksos

Naksos jest największą wyspą na całych Cykladach. Niektórzy uważają, ze jest też najwspanialsza. Przybyszów zachwycają średniowieczne klasztory, ruiny, niedostępne wioski, plaże i wysokie góry. Wprost nie chce się opuszczać tej wyspy. Centrum miasta jest poprzeplatana weneckimi domami, zamkowymi murami, pobizantyjskimi kościołami, starożytnymi i średniowiecznymi ruinami oraz przepięknymi zadbanymi ogródkami. Nazwy dzielnic miasta są pochodzenia weneckiego. Nic dziwnego w końcu wyspa ta przez kilka stuleci należała do Wenecji. W budynku, który kiedyś był szkołą francuską mieści się Muzeum Archeologiczne. Na północ od przystani znajduje się ogromna marmurowa brama, która prowadzi do nigdy nieukończonej świątyni Apollina Delijskiego z 530 r.p.n.e.

Na północnym wybrzeżu wyspy znajduje się kurort Apollon. Na jego stokach leży monstrualnych rozmiarów kuros – posąg chłopca z VI w p.n.e. Badacze twierdzą, ze miał on przedstawiać Dionizosa. Posąg prawdopodobnie został porzucony, ponieważ podczas pracy pękł marmur. Za gajami oliwnymi znajdziemy bizantyjskie cerkwie oraz weneckie dwory. Warto zajrzeć do urokliwych wsi Komiaki, Filoti, Chalki i Apirados. Najwyżej położona jest Komiaki. Można z niej zobaczyć okoliczne tarasy z winnicami. Filoti jest stosunkowo duża. Co roku 14 sierpnia odbywa się w niej trzydniowe święto. W czasie festynu pije się wyroby okolicznych rzemieślników. W Chalki warto zobaczyć kościół Panagia Protothronis – Matki Boskiej na Tronie. Oficjalnie podaje się, że został wybudowany w1520 roku, ale podejrzewa się, że jest dużo starszy. Wewnątrz można podziwiać fresk przedstawiający zmartwychwstanie. Ostatnia wieś Apirados została założona na przełomie XVII i XVIII wieku przez uchodźców z Krety. Uliczki miasta w stylu kreteńskim są wykładane marmurem. W centrum znajduje się Muzeum Archeologiczne z przepięknymi płaskorzeźbami.

W ostatnich kilku dziesięciu latach plaże na Naksos stały się jednymi z najbardziej pożądanych na Cykladach. Najlepsze są na zachodnim wybrzeżu, z widokiem na Paros. Na plaży Agios Georgios są zawsze największe tłumy. Bardzo popularne są również Agia Anna, Mikra Vigla oraz Kastraki. Jeśli pragnie się więcej spokoju lepiej pomaszerować na południe i poszukać dzikich plaż.

Delos

Delos to jedna z najmniejszych wysp na Cykladach. Zajmuje zaledwie 4 km². Wyspa ta jest istnym rajem dla archeologów. Posiada robiące wrażenie ruiny z czasów starożytnej Grecji i Rzymu. Prowadzone są na niej wykopaliska równie ważne, co w Delfach i Olimpii. W mitach greckich wyspa ta była miejscem narodzin Apollina, syna Zeusa i Leto. Wydarzenie to unieruchomiło wyspę pośród Cyklad, czterema diamentowymi słupami. Jeśli spojrzy się na ruiny z góry, zauważy się, że tworzą ramiona konta prostego. Od strony południowej przetrwał teatr i zabudowania mieszkalne, z północnej znajduje się sanktuarium Apollina, miejsce pielgrzymek mieszkańców z całego basenu Morza Śródziemnego. W starożytności świątynia była głównym ośrodkiem politycznym i religijnym na morzu Egejskim. Do IV w. p.n.e. Na wyspie odbywało się wielkie święto ku czci boga Apolllina. Było to najważniejsze wydarzenie w całej Grecji.

Przez wyspę prowadziła trasa pielgrzymkowa. Najpierw przez ogromną, monumentalną bramę  do świątyni poświęconej Apollinowi. Składała się ona z trzech części, czwarta była poświęcona Artemidzie. Wewnątrz zachowały się fragmenty kolosalnego posągu. Obok znajdowało się sanktuarium poświęcone Dionizosowi, można tam podziwiać kolumny o fallicznych kształtach, symbolizujące nieśmiertelność. Kawałek dalej przechodzi się na Taras Lwów. Są tam posągi pięciu wychudzonych lwów, pochodzących z okresu archaicznego. Patrząc w dół można zobaczyć święte jezioro z palmą, która wskazuje miejsce narodzin boga. Po roku 88 p.n.e. gdy wyspę zdobył król Pontu Mitrydates, świątynia upadła, a kult Apollina stopniowo zanikał. Na wyspie Rzymianie rozwinęli handel niewolników, w ciągu jednego dnia sprzedawana około dziesięć tysięcy ludzi.

Najciekawsza częścią Delos są domy rzemieślnicze. Ich wąskie zaułki z kanalizacją, mającą  dwa tysiące lat, w których zapalono lampki oliwne stanowią prawdziwy labirynt. Główna droga w mieście prowadzi do teatru. Był on przeznaczony dla pięciu tysięcy pięciuset widzów. Właściwie jest on kompletną ruiną, ale warto wspiąć się na najwyższe siedzenia by zobaczyć fantastyczny widok. Wokół teatru znajdują się najbogatsze domy Delos, z mozaikowymi podłogami i kolumnami.

Warto wspiąć się na szczyt Kinthos 110 m.n.p.m. by zobaczyć przepiękny widok na ruiny i pozostałe wyspy archipelagu. Schodząc trzeba zwrócić uwagę na grotę Heraklesa i Świątynię Obcych Bogów. W starożytności przypływali tu handlarze z różnych stron, którzy prosili własnych bogów o opiekę i powodzenie.