PRZEWODNIK ŻEGLARSKI - ORKADY - MAINLAND - HOY - WESTRAY

Rejs po Orkadach

Zbudowany z piaskowca krajobraz Orkadów jest żyzny, zielony i sielankowy. Na wyspach można odnaleźć wiele budzących zdumienie zabytków prehistorycznych. Główna wyspą archipelagu jest Mainland. Orkady to archipelag 70 wysp leżących ok. 18km od północnych brzegów Szkocji. Tylko 20 z nich jest zamieszkałych, w tym Hoy, Mainland i Rousay. Dominuje tu krajobraz nizinny ze stromymi klifami na zachodnich wybrzeżach oraz licznymi jeziorami zwanymi lochami. Do ciekawszych formacji skalnych należy skalna kolumna (137m) na wyspie Hoy zwana Old Man of Hoy.

Orkady są jednym z najwspanialszych skansenów historii od epoki kamienia łupanego, przez okres panowania wikingów, po morskie bitwy drugiej wojny światowej. Archipelag jest położony zaledwie 10 km od północnego wybrzeża Szkocji na pograniczu Morza Północnego i Oceanu Atlantyckiego. Składa się na niego siedemdziesiąt wysp, z czego siedemnaście  jest zamieszkałych.

Od około 600 do 1468 roku Orkady pozostawały pod władzą Skandynawów. Ten fakt jest bardzo widoczny w kulturze regionu. Flaga Orkadów, powstała na wzór wszystkich skandynawskich i składa się z czerwonego krzyża na żółtym tle. Takie nazwiska jak Svenson, czy Anderson są bardzo częste, w samym języku mieszkańców można wyczuć nordycki akcent. Nie powinno to dziwić skoro z Kirkwall jest tylko niewiele dalej do Bergen niż do Glasgow. Turystów najbardziej przyciągają zabytki pochodzące jeszcze długo sprzed czasów najazdu wikingów. Po raz pierwszy ludzie pojawili się na wyspach koło 3900 r. p.n.e. Przybysze, którzy odwiedzają Orkady mają niezwykłą sposobność z bliska poznać niemal całą historię ludzkości na tych terenach. Podziwiając kamienne meble Knap of Howar ma się nieodparte wrażenie, że zabytki te były inspiracją dla bajki Flinstonowie. Na szczęście turyści nie muszą podziwiać pięknych zabytków zza krat, ochronnych szyb lub z wyznaczonych ścieżek. Każdy człowiek może wejść do środka izby, dotknąć kamiennych półek i ścianek. Nie byłoby to  możliwe, gdyby nie konserwujący piasek nawiany z nad morza.  Niemal każda wyspa Orkadów pełna jest imponujących obiektów archeologicznych.

Wyspy są istnym rajem dla rowerzystów.  Niemalże każda wyspa posiada cały wachlarz wspaniałych ścieżek spacerowych. Rowerem można wybrać się  do najciekawszych zabytków historycznych,  najpiękniejszych krajobrazów oraz najrzadszych roślin i zwierząt. Każdy znajdzie cos ciekawego dla siebie. Turystów najbardziej pociąga w Orkadach dzikość, samotność i wolność. Pomimo tego, że są bardzo dobrze przygotowane dla turystów, sprawiają wrażenie pustych i nieodkrytych. Zdarza się, że przemierzając ścieżki urokliwych wysp nie spotkamy ani jednego turysty.

Mainland

Mainland  jest największą wyspą archipelagu Orkadów. Ma powierzchnię 523 km². najważniejsze miasta to Kirkwall, Stromnes i Finstown. Główne miasta. Klimat na wyspie jest morski, ale stosunkowo łagodny. Zimy zazwyczaj są ciepłe, temperatura nie spada poniżej czterech stopni Celsjusza, a lata chłodne. Średnia temperatura latem to dwanaście stopni Celsjusza. Mainland jest zbudowane z paleozoicznych piaskowców, na jej powierzchni występują głównie formy polodowcowe. Co prawda na wyspie nie ma praktycznie żadnych lasów. Mimo to można zaobserwować tutaj sporo rzadkich gatunków ptaków, a nawet endemiczne morskie  ptaki. Największą atrakcja są pozostałości neolityczne takie jak kamienny krąg Ring of Brodgar, kurhan Maes Howe oraz wspaniałe osiedle Skara Brae. Wszystkie te zabytki zostały wpisane na listę UNESCO.

Hoy

Hoy jest najdalej na południe położoną wyspą Orkadów i najbardziej górzystą. Nazwę nadali jej wikingowie. Haey oznacza wysoką wyspę. Wzgórze Ward Hill, mierzące 469m n.p.m., jest najwyższym wzniesieniem Orkadów.

Wyspa Hoy dzieli się na dwa całkowicie odmienne regiony: rolniczą, delikatnie pofałdowaną część południową i północ z wyższymi wzniesieniami i widowiskowymi klifami. Na północy znajduje się największa atrakcja wyspy: St. John’s Head, mierzący 346 m n.p.m. i będący jednym z najwyższych klifów Wielkiej Brytanii. Dla miłośników nieskażonej przyrody i znawców ptaków warta wędrówki jest trzygodzinną, wymagającą dobrej kondycji trasa, prowadząca z małej wioski Rackwick do potężnego klifu.  Z tego miejsca można podziwiać majestatyczną kolumnę z piaskowca, wystającą z morza na wysokość 137 metrów, która nosi nazwę Old Man of Hoy.

Old Man of Hoy ma najprawdopodobniej mniej niż 400 lat. Nie można jej znaleźć na żadnej mapie do około 1750 r. Malarz William Daniell wykonał szkic Old Man of Hoy w roku 1817. Narysował go, jako szeroką, u szczytu zwężającą się, kolumnę. Prawdopodobnie w XIX wieku burza spowodowała zerwanie fragmentu kolumny, co doprowadziło ją mniej więcej do dzisiejszego wyglądu. W roku 1966 C.Bonington, R.Baillie i T.Patey jako pierwsi wspięli się na szczyt Old Man of Hoy.

Westray

Westray jest szósta co do wielkości wyspą na Orkadach. Nazwa wyspy Westray pochodzi z języka staro nordyjskiego -  Vestrey i oznacza wyspę zachodnią. Westray zamieszkuje około 550 mieszkańców. Największą miejscowością jest Pierowall. Warto  zobaczyć tam muzeum prezentujące historię i kulturę oraz ruiny żeńskiego klasztoru.

Podobno dawno temu Westray była połączona z sąsiadująca Papa Westray. Warto zobaczyć wykopaliska z czasów neolitu i epoki brązu, które znajdują się pod opieką instytucji Historic Scotland oraz  latarnię Noup Head, która została zbudowana w 1898 roku.

Wyspa została pięknie ukształtowana. Zapierające dech w piersiach klify wokół Noup Head są siedliskiem tysięcy ptaków morskich, w tym tak rzadkich okazów jak nurzyki, mewy trójpalczaste, alki, nurniki i maskonury.